Een keer per jaar verdwijnen de reclameborden achter houten luiken, hangt er wasgoed over de gracht en lopen er soldaten met hellebaarden door de Langestraat. Kaeskoppenstad maakt van de binnenstad van Alkmaar een decor waarin de zestiende eeuw wordt nagespeeld, en het is een van de meest sfeervolle evenementen die de stad kent.
Wat het is
Kaeskoppenstad is een historisch evenement in het voorjaar, waarbij honderden vrijwilligers in kostuum de stad bevolken. Er zijn ambachtslieden die smeden, weven, drukken en bakken. Er is een markt met waar uit die tijd, er zijn soldaten die exerceren en er wordt straattheater gespeeld. Het bijzondere is dat het niet op een afgesloten terrein gebeurt maar in de echte historische binnenstad, tussen de gevels en over de grachten die er in die eeuw ook al stonden.
Wat je ziet
- Ambachten die live worden uitgevoerd, van een smid aan het aambeeld tot een touwslager en een boekbinder.
- Een markt met kruiden, aardewerk, wol, brood en natuurlijk kaas.
- Krijgsvolk met wapens en kanonnen, met demonstraties op vaste momenten.
- Muziek, dans en theater op straat en op pleinen.
- Kinderen die zelf mogen meedoen aan spelletjes en ambachten.
Met kinderen
Voor gezinnen is dit een van de beste dagen van het jaar in Alkmaar. Er valt van alles aan te raken en te proberen, de afstanden zijn klein en er is voortdurend wat te zien zonder dat je in een rij hoeft te staan. Neem wel oordoppen mee voor de kleintjes als er kanonschoten worden gelost, want die knallen tussen de gevels flink na.
De link met het beleg
De periode die wordt uitgebeeld is niet toevallig gekozen. Het is de tijd rond het beleg van 1573, toen Alkmaar standhield tegen het Spaanse leger en de spreuk over de victorie ontstond. Wie in oktober bij Alkmaar Ontzet is geweest, ziet hier de wereld waarin dat verhaal speelde. Andersom werkt het net zo goed, Kaeskoppenstad geeft de datum van 8 oktober betekenis.
Praktisch
De binnenstad is tijdens het evenement grotendeels autovrij en de toegangswegen zijn afgesloten. Kom met de fiets of de trein, of parkeer in een garage aan de rand van het centrum en loop het laatste stuk. Er wordt entree gevraagd, en bezoekers krijgen bij binnenkomst een muntje of bandje. Wie in kostuum komt, hoort er meteen bij, en dat gebeurt vaker dan je denkt.
Voor wie de stad wil leren kennen
Er is geen betere manier om de plattegrond van het oude Alkmaar te leren lezen dan door er tijdens dit weekend doorheen te lopen. De grachten, de stegen, de plek van de oude poorten en de rol van de Waag als handelscentrum vallen ineens op hun plaats. Het is een geschiedenisles zonder dat het er een is.
Meedoen als vrijwilliger
Het evenement draait op honderden vrijwilligers die in kostuum de stad bevolken. Wie in Alkmaar woont en zich wil aansluiten, kan zich melden bij de organisatie. Er zijn rollen voor iedereen, van marktkoopman en soldaat tot bedelaar en edelvrouw, en er zijn groepen die het hele jaar door bezig zijn met kleding, wapens en ambachten. Voor nieuwe Alkmaarders is het een van de snelste manieren om mensen te leren kennen, want de groepen zijn hecht en gastvrij tegelijk.
Kleding en historische correctheid
Deelnemers hechten aan kloppende kleding, materialen en gereedschappen. Dat gaat verder dan een gewaad uit een verhuurwinkel, met stoffen, snitten en details die bij de periode passen. Voor bezoekers is dat vooral prettig omdat het beeld klopt, zonder plastic en zonder anachronismen in het straatbeeld. Wie zelf verkleed wil komen, kan dat gerust doen, en de organisatie geeft aanwijzingen over wat wel en niet past. Fotograferen mag, en de meeste deelnemers vinden het leuk om even te poseren als je het vraagt.
