Wandelen vanuit Alkmaar hoeft niet ver te beginnen. Binnen een kwartier reizen sta je in een duingebied, in open polderland of aan een meer. De drie landschappen zijn zo verschillend dat je met een halfuur reistijd de sfeer van een wandeling volledig kunt kiezen.
Het Noord-Hollands duinreservaat
Tussen Bergen en Wijk aan Zee ligt een uitgestrekt duingebied met bos, open duin, valleien en zicht op zee. Er zijn gemarkeerde routes van enkele kilometers tot een lange dagtocht. Het is heuvelachtiger dan mensen verwachten, dus reken op meer inspanning dan een polderwandeling. In het gebied leven damherten, en in het najaar is het bronstseizoen goed te horen. Voor een deel van het gebied is een duinkaart of dagkaart nodig, en honden zijn niet overal toegestaan.
De Schoorlse duinen
Iets noordelijker ligt het breedste en hoogste duingebied van Nederland. Hier klim je echt, met paden die over de duintoppen lopen en uitzichtpunten met zicht op zee aan de ene kant en het polderland aan de andere. Na een brand een aantal jaren geleden is een deel van het bos veranderd in open duin, wat het landschap opener heeft gemaakt en de vegetatie heeft veranderd. Het is nu een van de betere plekken in de regio om te zien hoe een duinlandschap zich herstelt.
Het polderland
- De Schermer, met ringdijken, molens en rechte vaarten.
- De Eilandspolder bij Graft en De Rijp, een veenweidegebied met veel vogels.
- De polders rond Geestmerambacht, dicht bij de stad en vlak.
Polderwandelingen zijn open en winderig, en juist daarom in de winter en het vroege voorjaar aantrekkelijk, als de luchten laag hangen en de vogels op de weilanden staan.
Water en oevers
Ten zuidoosten van Alkmaar ligt het Alkmaardermeer, met oevers, rietkragen en paden. Het is een rustiger gebied dan de duinen en goed voor een wandeling van een paar uur, met water in het zicht. In de zomer is het er druk met watersport, in de andere seizoenen is het er stil.
Praktische tips
Trek stevige schoenen aan in de duinen, want los zand loopt zwaarder dan het lijkt. In de polder is het vaak nat, dus laarzen in de winter. Neem water mee, want in de duinen zijn de voorzieningen schaars en soms alleen in het seizoen open. Houd rekening met de openingstijden van natuurgebieden tussen zonsopgang en zonsondergang, en blijf op de paden, ook waar dat vrijwilligerswerk lijkt.
Met het openbaar vervoer
Veel wandelgebieden zijn met de bus vanuit Alkmaar bereikbaar, en dat maakt lineaire wandelingen mogelijk. Loop van de ene bushalte naar de andere in plaats van een rondje, dan zie je meer landschap. Voor de duingebieden is die opzet ideaal, bijvoorbeeld van Bergen naar Schoorl of van Bergen aan Zee terug naar het binnenland.
Vogels kijken
De polders rond Alkmaar zijn vogelgebied. In het voorjaar zitten er weidevogels als grutto, kievit en tureluur, in de winter overwinteren er ganzen en zwanen op de weilanden, en in het duingebied en langs de kust trekken in het voor- en najaar grote aantallen vogels langs. Je hebt er geen uitrusting voor nodig, een verrekijker en rustig lopen is genoeg. Blijf op de paden en houd afstand van weilanden in het broedseizoen, want een broedende weidevogel die opvliegt, laat haar nest achter voor kraaien en meeuwen.
Seizoenen in het duin
Het duingebied verandert sterk per seizoen. In het voorjaar bloeien de duinvalleien en zijn de vogels het luidst, in de zomer is het droog en warm tussen het helmgras, in het najaar is het bronstseizoen van de damherten hoorbaar en in de winter is het gebied leeg en helder, met zicht tot ver over de duinenrij. Ga op verschillende momenten van het jaar naar hetzelfde stuk, dan merk je hoe weinig het op elkaar lijkt. Kleding is per seizoen het belangrijkste verschil, want beschutting is er nauwelijks.
