Voor Alkmaar en de hele kop van Noord-Holland is er maar een club, en dat is AZ. De rood-witte kleuren hangen op zaterdag aan de gevels, en op wedstrijddagen zie je aan de fietsstromen door de stad precies welke kant het stadion op ligt.
Het ontstaan
AZ ontstond uit een fusie tussen twee clubs, waarbij de Alkmaarse en de Zaanse voetbaltraditie werden samengevoegd. Die dubbele herkomst zit nog altijd in de naam. De club ging in Alkmaar spelen en groeide uit tot de vertegenwoordiger van de hele regio, van Den Helder tot de Zaanstreek.
De hoogtepunten
- De landstitel in het seizoen 1980-1981, met een ploeg die als een van de sterkste in de clubgeschiedenis geldt.
- De finale van de UEFA Cup in 1981, verloren van Ipswich Town over twee wedstrijden, met een gewonnen thuiswedstrijd.
- De landstitel in het seizoen 2008-2009, met Louis van Gaal als trainer.
- Meerdere KNVB-bekers, waaronder in 1978, 1981, 1982 en 2013.
De kleuren
Rood en wit zijn de clubkleuren, en dat rood is in Alkmaar overal terug te zien op wedstrijddagen. In de stad zelf loopt die kleur samen met het geel van de kaas, want dat is het andere Alkmaarse handelsmerk. De combinatie van het rood van de club en het geel van de Waag is voor veel Alkmaarders precies wat hun stad is, een handelsstad met een voetbalhart.
De jeugdopleiding
AZ staat landelijk bekend om zijn jeugdopleiding. De club haalt talent uit Noord-Holland en daarbuiten en heeft door de jaren heen spelers afgeleverd die in de Eredivisie, in het buitenland en in het Nederlands elftal terechtkwamen. Voor een club die financieel niet kan concurreren met de grootste namen, is die opleiding de motor. Doorstroom van jeugd naar het eerste elftal is er geen uitzondering maar beleid.
Europees voetbal
AZ is een vaste gast in de Europese toernooien, en die avonden zijn in Alkmaar bijzonder. De stad verandert als er een buitenlandse club op bezoek komt, met supporters in de binnenstad en een sfeer die je op een gewone competitiedag niet krijgt. Voor veel Alkmaarders zijn de Europese wedstrijden de reden om een kaartje te bemachtigen.
De club in de stad
AZ is meer dan het eerste elftal. Er zijn jeugdteams, een vrouwentak, maatschappelijke projecten in de wijken en samenwerking met scholen en amateurclubs in de regio. Voor kinderen in Alkmaar is de club een vanzelfsprekende horizon, en voor de amateurclubs is de doorstroom naar de opleiding een reeel perspectief.
Voor wie zich wil verdiepen
De clubgeschiedenis is goed gedocumenteerd, met beeld uit de jaren zeventig en tachtig dat een heel andere voetbalwereld laat zien. Wie in Alkmaar woont en de club wil leren kennen, doet er goed aan om een keer bij een jeugdwedstrijd te kijken. Daar zie je hoe de opleiding werkt, en het is gratis.
De vrouwen en de breedtesport
Naast het eerste elftal heeft de club een vrouwentak die op hoog niveau speelt en een jeugdopleiding voor meiden. Het vrouwenvoetbal is in Nederland in korte tijd gegroeid, en dat merk je aan de amateurclubs in Alkmaar, waar meidenteams inmiddels vanzelfsprekend zijn. Voor meisjes die serieus willen voetballen, is er daardoor een route die er twintig jaar geleden niet was. Wedstrijden van de vrouwen zijn bovendien goedkoop of gratis toegankelijk en daarmee een makkelijke eerste kennismaking met de club.
Supportersverenigingen
Rond de club bestaan supportersverenigingen en fanclubs, met eigen activiteiten, busreizen naar uitwedstrijden en overleg met de club over zaken die het publiek raken. Voor wie meer wil dan alleen een kaartje kopen, is dat de ingang. Ook voor mensen die net in Alkmaar wonen, is het een manier om mensen te leren kennen. En het is de plek waar het gesprek over de club wordt gevoerd, van kaartprijzen tot sfeeracties, en dat gesprek is bij deze club levendiger dan gemiddeld.
