De Bierkade in Alkmaar heet niet zomaar zo. Bier was in de middeleeuwen dagelijkse kost, veiliger dan water omdat het gekookt was, en een serieuze economische factor. In Hollandse steden werd volop gebrouwen en verhandeld, en Alkmaar deed daar met zijn waag en zijn water volop aan mee.
Het brouwverleden
De stad had brouwerijen, en de aanvoer van graan en hop over het water maakte dat mogelijk. In het pand aan de Houttil, waar nu het Nationaal Biermuseum zit, werd eeuwenlang gebrouwen. Toen de industriele brouwerijen in de negentiende en twintigste eeuw het overnamen, verdwenen de kleine stadsbrouwerijen, in Alkmaar net als elders.
Het Nationaal Biermuseum
In dat oude brouwerijpand aan de Houttil is nu een museum dat het brouwproces, de gereedschappen en de geschiedenis van het Nederlandse bier laat zien. Het gebouw met zijn steile trappen en balken vertelt de helft van het verhaal. Bij het museum hoort een proeflokaal met een brede kaart, en voor veel bezoekers is dat de logische afsluiting van het bezoek.
Speciaalbier vandaag
- Bierspeciaalzaken in de binnenstad met een breed assortiment Nederlands en buitenlands bier.
- Cafes met een tap die verder gaat dan pils, en met wisselende gastbieren.
- Kleine brouwerijen in de regio die lokaal bier maken en dat in de omgeving verkopen.
- Slijterijen met kennis van zaken, waar je advies krijgt in plaats van een schap.
Bier en kaas
In de kaasstad ligt de combinatie voor de hand, en hij werkt beter dan mensen denken. Een oude kaas met een donker bier is een klassieker, een jonge kaas past bij iets fris en licht, en een blauwader vraagt om iets zoets of stevigs. Speciaalzaken in de binnenstad denken graag mee, en het is een goed cadeau voor wie iets Alkmaars zoekt dat niet uit een souvenirwinkel komt.
Waar je zit
De cafes rond het Waagplein, aan de Bierkade en in de zijstraten van de Laat zijn de plekken waar de stad drinkt. In de zomer zit iedereen buiten aan het water, in de winter binnen in panden die soms eeuwen oud zijn. Op vrijdag- en zaterdagavond is het druk, en rond Alkmaar Ontzet in oktober loopt de hele binnenstad vol.
Verstandig drinken
Speciaalbier heeft vaak een fors hoger alcoholpercentage dan pils, en dat verrast mensen. Een tripel of een imperial stout drink je niet in hetzelfde tempo als een pilsje. Kom met de fiets of te voet naar het centrum en laat de auto staan, want de binnenstad is toch de plek waar je niet wilt parkeren.
Bier bewaren
De meeste bieren drink je zo vers mogelijk, zeker hoppige stijlen als een ipa, waarbij het aroma binnen maanden vervlakt. Zware bieren met veel alcohol, zoals een quadrupel of een barley wine, kunnen juist jaren rijpen en worden dan zachter en complexer. Bewaar flessen rechtop, koel en donker, want licht bederft bier sneller dan warmte. Dat is meteen de reden dat bier in bruine flessen zit. Een kelder of een kast op het noorden is thuis de beste plek.
Bier schenken
Een schoon glas, in een hoek van vijfenveertig graden, en dan rechtop voor de schuimkraag. Die kraag is geen decoratie maar een deksel dat het aroma vasthoudt. Elke bierstijl heeft zijn eigen glas en zijn eigen temperatuur, waarbij pils koud wordt gedronken en zware bieren een stuk minder koud. Te koud schenken vlakt de smaak af, en dat is de meest gemaakte fout bij speciaalbier thuis. Haal een zwaar bier dus een half uur voor het drinken uit de koelkast.
Alcoholvrij
Het aanbod aan alcoholvrij bier is de laatste jaren sterk verbeterd, met varianten van vrijwel elke stijl die niet meer smaken naar het alternatief dat het ooit was. In de horeca in Alkmaar staat dat inmiddels standaard op de kaart, en speciaalzaken hebben een eigen schap. Voor wie rijdt, sport of gewoon geen alcohol drinkt, is dat een echte verbetering, en het maakt een avond in de binnenstad voor iedereen even gezellig.
