Elke stad heeft kleuren die zonder afspraak zijn ontstaan. In Alkmaar zijn dat rood en geel. Het rood komt van het voetbal en van het stadswapen, het geel van de kazen die op vrijdagochtend in rijen op het Waagplein liggen. Samen vormen ze het beeld dat mensen van deze stad hebben.
Het rood van de club
AZ speelt in rood-wit, en op wedstrijddagen kleurt de stad mee. Sjaals aan gevels, shirts op de fiets en cafes waar de wedstrijd op grote schermen te volgen is. Voor de regio is de club het gezamenlijke verhaal, van Den Helder tot de Zaanstreek, en het rood is daar het teken van.
Het geel van de kaas
Het andere merk van Alkmaar is de kaas. Op de kaasmarkt liggen de kazen in rijen op het Waagplein, en dat beeld van geel op grijze klinkers is wereldwijd verspreid via foto’s. De kaasdragers dragen wit met gekleurde hoeden, in rood, groen, blauw en geel, per veem een eigen kleur. Wie die traditie kent, kijkt anders naar een pak kaas in de supermarkt.
Kleuren die elkaar tegenkomen
- De gevels op het Waagplein, met het gele licht van de lampen op de rode luiken.
- De verlichting in de kerstperiode, waarin dezelfde tinten terugkeren.
- De vlaggen op 8 oktober, als de stad Alkmaar Ontzet viert.
- De shirts van amateurclubs, die vaak in de kleuren van de stad of van AZ spelen.
Waarom kleuren ertoe doen
Een kleur is een korte manier om ergens bij te horen. In een stad met een sterke eigen geschiedenis, met een beleg dat nog jaarlijks wordt gevierd en een gilde dat nog steeds over het plein loopt, hebben die kleuren betekenis. Ze verwijzen niet naar een marketingcampagne maar naar iets dat er echt is geweest en er nog steeds is.
Van 8 oktober tot de kaasmarkt
De twee grootste momenten van het Alkmaarse jaar dragen elk hun eigen kleur. De kaasmarkt van het vroege voorjaar tot in het najaar is geel, met kazen en zon op het plein. Alkmaar Ontzet op 8 oktober is rood, met vlaggen en de spreuk dat de victorie in Alkmaar begint. Wie beide een keer meemaakt, snapt waarom deze stad zo aan die twee kleuren hangt.
In het straatbeeld
Let er eens op tijdens een wandeling door de binnenstad. De luiken op de gevels, de kleuren van de kaasdragershoeden op de posters, de clubsjaals achter de ramen, de rode bakstenen en de gele kaas in de etalages van de speciaalzaken. Het is geen ontwerp, het is gegroeid, en juist daarom werkt het.
Het stadswapen
Naast de kleuren van de club heeft Alkmaar een eigen wapen en een stadsvlag, die je op officiele gebouwen, op documenten en op 8 oktober door de hele stad ziet. Zulke symbolen zijn eeuwenoud en worden nog steeds gebruikt bij plechtigheden, bij de gemeenteraad en bij evenementen. Voor inwoners is dat vanzelfsprekend, voor bezoekers is het een detail dat je pas opvalt als je erop let. Kijk eens naar de gevel van het stadhuis aan de Langestraat en naar de raadzaal.
Kleur in de openbare ruimte
Steden gebruiken kleur bewuster dan mensen denken. Bewegwijzering, straatmeubilair, de verlichting in december en de aankleding bij evenementen worden op elkaar afgestemd. In Alkmaar wordt daarbij teruggegrepen op wat er al is, het rood van het wapen en de club en het geel dat bij de kaas hoort. Dat is geen toeval maar een keuze, en het is de reden dat de stad er tijdens grote evenementen als een geheel uitziet in plaats van als een verzameling losse initiatieven.
Kleuren in de sport
Ook de amateurclubs in Alkmaar dragen hun eigen kleuren, vaak al meer dan honderd jaar. Die tenues zijn onderdeel van de identiteit van een vereniging en veranderen zelden, hoezeer sponsors dat soms ook zouden willen. Voor spelers en supporters is dat belangrijker dan het van buitenaf lijkt. Wie op een zaterdag langs een sportpark loopt en de shirts ziet, ziet in feite een stukje verenigingsgeschiedenis dat generaties overspant.
