Binnen de singels van Alkmaar woon je tussen het water. Verdronkenoord, Bierkade, Luttik Oudorp en Oudegracht lopen dwars door de kern, en het Fnidsen kreeg niet voor niets de bijnaam Venetië. Wie hier een huis koopt of huurt krijgt dat decor er gratis bij, en neemt tegelijk een reeks spelregels op de koop toe die verderop in de stad niet gelden.
Wat er te koop staat tussen de grachten
Het aanbod in de kern is klein en ongelijk. Boven de winkels van de Langestraat en het Payglop zitten bovenwoningen die je alleen via een steile trap bereikt. Aan de Bierkade en het Verdronkenoord staan diepe panden die ooit als opslag zijn gebouwd en pas veel later woning werden. In de stegen rond het Ritsevoort en de Koorstraat vind je smalle stadswoningen van twee lagen. Wat er nauwelijks is, is een woning zonder trap, met een oprit of met een tuin die de hele dag zon vangt.
Vierhonderd rijksmonumenten in een beschermde kern
De hele Alkmaarse binnenstad is aangewezen als rijksbeschermd stadsgezicht, en het Westerhoutkwartier ten zuiden ervan valt onder een eigen aanwijzing. In de kern staan bijna vierhonderd rijksmonumenten, met daarnaast honderden gemeentelijke monumenten. Die status zegt niets over de bouwkundige staat van een pand en alles over wat je eraan mag doen. Een dakkapel aan de straatzijde, andere kozijnen, buitenisolatie of zonnepanelen op het voordak zijn hier geen vanzelfsprekendheid. De gemeente heeft voor de binnenstad een erfgoedadviseur die bij je thuis komt kijken hoe je een oud pand toch zuiniger krijgt, en dat gesprek is verstandiger dan een offerte van een installateur die de kern niet kent.
De afgesloten straat en je verhuiswagen
Een groot deel van het kernwinkelgebied is overdag dicht voor auto’s. Je rijdt er alleen naar binnen tijdens de laad- en lostijden, en daarbuiten heb je een ontheffing op kenteken nodig. Regel dat vooraf als je verhuist, want een bus die voor een afgesloten straat staat kost je een halve dag. Wie zijn boodschappen normaal in de kofferbak legt merkt hier snel dat een bakfiets of een trolley praktischer is.
Eén vergunning per adres, en dan de wachtlijst
- Alkmaar deelt de stad op in vergunninggebieden met een letter, en jouw vergunning geldt in je eigen gebied plus een of twee gebieden ernaast.
- In het centrum en in de Spoorbuurt krijg je maximaal één vergunning per adres, terwijl dat in de meeste andere wijken er twee zijn.
- Voor een straatvergunning in de binnenstad bestaat een wachtlijst, die langer werd toen er honderden woningen bij kwamen.
- Als alternatief neem je een abonnement in een parkeergarage, bijvoorbeeld De Karperton aan De Dijk, De Schelphoek aan de Korte Vondelstraat of De Kazerne aan de Helderseweg.
- Het station ligt op loopafstand van de kern, dus veel bewoners redden het met één auto of met geen.
Je afvalpas doet het werk
HVC verzorgt het huishoudelijk afval in Alkmaar, Stadswerk072 doet het beheer en onderhoud van de openbare ruimte eromheen. In de kern staat geen kliko voor je deur. Restafval breng je naar een ondergrondse container die alleen opengaat met je afvalpas, en die pas hoort bij je adres. Grof afval en spullen die je kwijt wilt gaan naar het recycleplein aan de Diamantweg, dus daar heb je vervoer voor nodig of iemand die het voor je rijdt.
Vrijdagochtend kaas, in oktober de hele stad
De kaasmarkt vult het Waagplein op vrijdagochtend, van het vroege voorjaar tot in het najaar. Op zaterdag ligt de weekmarkt over de Gedempte Nieuwesloot, het Hofplein, de Hoogstraat, de Sint Laurensstraat, het Canadaplein en de Paardenmarkt, met een biologische markt op het Kerkplein. Op 8 oktober viert de stad het ontzet van 1573, met een optocht die onder meer over het Ritsevoort, de Kanaalkade, het Waagplein en de Langestraat trekt. Woon je aan zo’n route, dan staat je auto die dag ergens anders en hoor je de muziek gewoon in je woonkamer.
De hofjes en de stillere randen
Alkmaar had ooit zestien hofjes en er zijn er zes over. Het Wildemanshofje aan de Oudegracht, het Hofje van Splinter aan het Ritsevoort en het provenhuis van Paling en Van Foreest aan het Zevenhuizen zijn er drie van. Dat zijn geen gewone koopwoningen. Ze hebben hun eigen bestuur en hun eigen voorwaarden, en bij een deel ervan is de bewoning nog altijd voorbehouden aan vrouwen. Zoek je de sfeer van de kern zonder het lawaai, kijk dan naar de overgang richting de Alkmaarder Hout, het oudste stadspark van het land, of naar de kant van de Kanaalkade.
Vraag dit voordat je biedt
Bij een oud pand binnen de singels bepaalt de bouwkundige staat je begroting sterker dan de vraagprijs. Vraag naar de fundering en of daar ooit aan is gewerkt, naar het jaar waarin dak en kozijnen voor het laatst zijn vervangen, en naar wat er in het verleden vergund is. Koop je een appartement in een gesplitst pand, lees dan de notulen van de vereniging van eigenaren, het meerjarenonderhoudsplan en de stand van het reservefonds. Zit er beneden horeca, ga dan op een avond terug en luister met de ramen dicht. Dat kwartier zegt je meer dan de hele bezichtiging.
